Berichten getagd met: axum

Juli 2021

Eerst en vooral welbedankt aan alle mensen die ons in het verleden al hebben gesteund. Al was het met geld, met kleding, speelgoed, aanmoedigingen en goede raad….alles kwam vroeg of laat van pas en was allemaal even belangrijk!

Onze wereld wordt helemaal op zijn kop gezet door de covid-epidemie en extreme weersomstandigheden. Onze eigen problemen eisen alle aandacht en solidariteit. En toch kunnen we alles relativeren. Vroeg of laat hervat ons leven zijn normale gang van zaken want onze weerbaarheid is sterk genoeg om op het ‘normale’ te blijven hopen….

Hoop! Voor velen in Tigray is de hoop aan flarden geschoten in een totaal nutteloze oorlog. Was het nu om goud, om coltan, om olie, om water…we zouden het nog enigszins kunnen begrijpen. Maar deze oorlog draait om macht. Pure macht over één van de armste landen ter wereld.  Vanuit pluchen sofa’s in hun paleizen dirigeren leiders hun volk de afgrond in.

Of je nu in Tigray leeft, in Amharra, in Oromia of Afar, je wilt alleen maar een huisje, voedsel en een school voor je kinderen. Oorlog zat niet in je planning. Een regio die al 100 jaar op de wereld achterstaat is nog dieper de afgrond in gebombardeerd. Om niets. Een Afrikaans Joegoslavië dreigt, met een vluchtelingencrisis groter dan die in Syrië

Het totaal ongemotiveerde leger van Ethiopië valt op 3 november 2020 Tigray binnen. Een etnisch conflict waar beide partijen evenveel schuld aan hebben wordt met de wapens uitgevochten. Gesteund door niets ontziende Amhara milities en wraakzuchtige Eritrese troepen wordt Tigray 6 maanden lang geplunderd, verkracht en vermoord.

Begin juli 2021 trek ik met 100kg. kleren en andere spullen naar Addis. De weg naar Mekele in Tigray is een paar dagen open geweest en Milen is naar Addis gekomen om het huwelijk van haar beste vriendin mee te maken. Het weerzien is enorm, traantjes vloeien, de verhalen komen. Ik bespaar jullie de wreedste passages maar het past in de geest van de boeken van Stephen King. Wat een mens een andere mens kan aandoen als hij de macht krijgt, als er geen geweten meer is.

‘We lagen op de grond onder de tafel. Mama en 3 dochters van 16, 19 en 23 jaar. We hoorden ze alles doorzoeken. We hoopten dat het vlug voorbij ging zijn. Mama zei van ons niet te verzetten, we waren zo bang. Wonder boven wonder stopten ze na een paar huizen. Waar ze geweest waren was er niets meer. Geen deur, geen tv, geen stoel, geen potten of pannen. Alleen verdriet, alleen het gevoel dat je dood was, alleen angst voor de volgende dag.’

‘Hij vroeg om burgerkleren. Hij wilde niet vechten. ‘Ze hebben mij opgepakt in Addis, een uniform en een geweer gegeven. Ik heb 1000 km. moeten lopen tot hier. Wat doe ik hier? Ik moet mijn vader op het land gaan helpen. Jullie hebben mij niets misdaan….’ Een soldaat uit het Ethiopische leger. Er waren zelfs zwangere vrouwen onder de wapens geroepen.’

‘What do you have to save your life?’

‘De mensen die uit Humera komen hebben niets meer. Alleen de kleren die ze aanhebben. Zwangere vrouwen haalden het hospitaal niet om te bevallen. Gewonde mannen waren niet snel genoeg om aan de Amharra milities te ontkomen. Wie tot hier geraakt krijgt 1 m² in de school. In de school waar Samri normaal grade 12 moest doen. Weg droom, weg hoop.’

‘Ze schoten, en ze lachten. Ze schoten niet omdat het moest maar omdat het kon.’

‘Van Axum tot Mekelle ware alle huizen beschadigd. 5 uren rijden met de bus met alleen verlaten uitgebrande dorpen. Alle ijzer was gestolen. Poorten, hekken, straatverlichting, vrachtwagens, bussen… Alle matrassen waren uit de hospitalen en de hotels gehaald. Fana haar vruchtenpers, die wij hadden gekocht voor in haar restaurantje, staat nu ergens in een Eritrese keuken. Shame on you!’

Juli 2021: De TPLF verovert het verloren gebied terug. Humera in het westen wordt heel belangrijk want daar moet het eten voor de 6 miljoen Tigreeërs vandaan komen. Omsloten door vijanden zijn ze op zichzelf aangewezen. De Eritreeërs zijn weg, fabrieken verwoest, wegen opgebroken, oogsten vernietigd. Maar de TPLF is terug! We rechten onze rug en beginnen er terug aan. Liever uitgebuit door onze eigen leiders dan door vreemde. Premier Abi heeft zijn kans gemist. Een bevrijdingsleger had het hart van de bevolking kunnen winnen maar hij koos voor een rooftocht en een bezetting. Dan liever het gezag van het eigen regime met al zijn blutsen en builen.

‘If we have to die, we better die fighting than from hunger’

Door de oprukkende rebellen besluiten ze in Addis om Tigray dan maar uit te hongeren. Abi heeft het in het parlement over terreurorganisaties en ‘de kanker van Ethiopië’. De wegen worden geblokkeerd, de elektriciteit afgesloten, het internet plat gelegd. Al het cash geld dat in de banken aanwezig was wordt meegenomen. Door het ontbreken van het internet liggen RIA, Money Transfer, Western Union… allemaal stil en kan er dus geen geld vanuit de diaspora opgestuurd worden. Er wordt terug aan ruilhandel gedaan. De armsten betalen het gelag. De honger loert om de hoek. Ngo’s krijgen geen doorgang en wie toch een poging waagt geraakt niet voorbij de controleposten zonder zijn vracht te moeten afgeven. Een Spaanse arts van AzG wordt vermoord waarop ook zij zich terugtrekken. Een markt in een klein stadje wordt ‘per ongeluk’ gebombardeerd. 80 doden en een hoop gewonden die nergens terecht kunnen…

Tsege en Netsanet geraken niet in Addis. Honderden keren proberen we te telefoneren maar steeds zegt een vriendelijke stem dat het nummer buiten het bereik van Ethiopian Telecomunnication ligt, en dan volgt er een lijst van preventiemaatregelen tegen Covid. Milen wordt met de dag ongeruster over haar familie in Axum. Het biedt haar wel troost dat de TPLF er nu terug is en de Eritreeërs verdwenen zijn. Maar als ze geen geld kan opsturen is er ook geen eten! Gelukkig hadden vele moeders in Tigray, voor wie het al de derde oorlog is in 30 jaar, hun voorzorgen genomen en zoveel mogelijk voorraad ingeslagen. Maar dag na dag wordt die kleiner.

We besluiten alles in te pakken in pakketten die ze kan verzenden zodra er terug iets mogelijk is. Het geld komt op een rekening. Ze zoekt zelf een onderkomen bij vrienden, met een klein hartje, wachtend op nieuws van het thuisfront.

Het valt niet mee om geconfronteerd te worden met het feit dat mensen die je zo goed kent, waar je zo van bent beginnen houden nu een échte oorlog meemaken. De angst, het verdriet, de eenzaamheid en hopeloosheid. De machteloosheid.

We laten jullie niet in de steek Mili, Tsege, Netsi, Samri, Fana, Soliana, Rahwa, Lydia, Meseret, Mahlet, Zufan, Haregu, Mamaye, Aaron, Meron, Tedros….   

Categorieën: Uncategorized | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

En toen werd het 3 november 2020….

Wie er verantwoordelijk is voor het conflict, wat de druppel was die de emmer deed overlopen, wie het vuur aan de lont stak….het zijn allemaal onze zaken niet. Wij weten alleen dat 99% van de mensen in Tigray niet zaten te wachten op een oorlog, alleen droomden van eten, school, medische verzorging, dansen, muziek, zon en regen op zijn tijd, huwelijken, geboortes en de onvermijdelijke begrafenissen. Alle dingen van het leven.. en oorlog was daar niet bij.

Door de jaren heen was de macht van Tigray niet in evenwicht met de oppervlakte en de bevolking binnen Ethiopië. Na het ten val brengen van de Derg onder Mengistu in 1991 hadden de volgelingen van Meles Zenawi de macht naar zich toe getrokken. Meestal mensen van het bevrijdingsleger en afkomstig uit Tigray van waaruit de bevrijding begonnen was. Na de dood van Zenawi in 2015 was de roep op en meer evenredige verdeling groot. Het talmen en het provoceren van weerszijden mondde uit in een gewapend conflict. Toevallig op de dag dat Biden en Trump de strijd om het presidentschap uitvochten en alle ogen gericht waren op Washington sloeg het vuur in de pan.

Weg internet, weg elektriciteit, weg stromend water, scholen, banken, winkels gesloten…. Tigray werd hermetisch afgesloten van de wereld en het werd heel bang afwachten wat er eigenlijk allemaal gebeurde. Heel schaars was het nieuws dat buitenlekte via BBC World, CNN, Al Jazeera. Wat er bekend werd beloofde niets goed. Eritrese troepen waren zich komen moeien en onder het mom van ‘de vijanden van mijn vijanden zijn mijn vrienden’ liet het Ethiopische leger de gewelddadige Eritreeërs de vrije hand wat leidde tot wreedheden, plunderingen, platbranden van de oogst die er nog over was na de doortocht van de sprinkhanen…

Groot was onze opluchting toen we half januari even contact hadden met ‘onze’ meisjes en hoorden dat ze het allemaal overleefd hadden. Er was weinig eten en de Eritreeërs gingen hun boekje dikwijls te buiten. Alles wat niet te zwaar of te heet was werd opgeladen en weggevoerd op vrachtwagens en tanks. Scholen, hospitalen, hotels, zelfs kerken werden geplunderd. Ook het restaurant van Fana in Shire moest er aan geloven. Zijzelf was met haar man en 2 kindjes kunnen vluchten naar Axum bij haar familie. Maar toen al hoorden we van de horror die zich had afgespeeld op 30 november in de heilige stad Axum…. Een oorlogsmisdaad die de hele wereld zou moeten wakker schudden maar tot op heden, 3 maart 2021, nog in mysterie gehuld blijft.

Op 30 november is de TPLF (Tigray People Liberation Front)Axum al ontvlucht. Eritrese milities vallen de stad binnen terwijl het Ethiopisch leger nadert. Enkele gewapende burgers vuren op de Eritreeërs die onmiddellijk tot vergelding overgaan. Uit schrik dat ze het gemunt hebben op het heiligste der heiligen voor de Christen Orthodoxe kerk in Ethiopië, de Ark van het Verbond die bewaard wordt in een kapel, stormen een duizendtal jongens en mannen naar de kapel om deze te beschermen. De Eritreeërs kennen geen genade. Eerst worden de oudste mannen uit de groep gehaald, in elkaar geslagen en afgevoerd (de papa van Fana) en daarna worden zo’n 750 mannen en jongens afgemaakt voor de ogen van de omstaanders…. Een bloedbad op het plein waar ik 1 jaar geleden koekjes uitdeelde aan de kinderen. Het onvoorstelbare was gebeurd.

3 dagen van schande volgden. Huis aan huis werden mensen vermoord. Er mocht niemand begraven worden ondanks dat hun religie een begrafenis binnen de 24 uur vereist. Mensen die het waagden op straat te gaan werden beschoten. Een nachtmerrie die nooit iemand zou moeten meemaken. Mobiele telefoons werden in beslag genomen opdat er toch maar geen foto’s zouden uitlekken van wat er is gebeurd. Doofpotoperatie. Dit is nooit gebeurd!

Maar ze hebben het wel meegemaakt. Samri die 15 is, Rahwa, Lydia die 16 zijn…al de anderen die die beelden nooit meer van hun netvlies krijgen. En wat stuitend was is het feit dat Christenen in andere delen van Ethiopië niet eens wisten dat hun heiligste relikwie met veel bloed van de bevolking van Axum gevrijwaard is gebleven. Totale censuur.

Categorieën: Uncategorized | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

En toen was het 2020…..

Het begon nochtans allemaal goed. Een bezoek in februari noch juist voor de wereld dichtging door heel de coronacrisis.

Netsanet moest nog een laatste inspanning doen om in juni haar einddiploma te halen en Samri deed haar best in grade 11 om daarna aan haar grote droom te beginnen. We kookten voor 186 kinderen, we kuisten het huis van Bittay op en we bezochten tal van andere jonge meisjes om hen een hart onder de riem te steken en waar nodig bij te springen met hun studies. De meegebrachte kleren werden verdeeld onder de kinderen in de wijk. Er werd gepuzzeld en memory gespeeld, er werd gelachen en gedanst. De donkere wolken zaten nog ver achter de horizon.

Corona werd een nachtmerrie. Niet zozeer in de praktijk maar eerder in hun hoofd en in hun leven. Terwijl in Europa en de rest van de wereld de toestand in de hospitalen meerdere keren uit de hand liep bleef de Afrikaanse bevolking gespaard van grootse uitbraken. Ethiopië staat met 2200 doden op plaats 159 in het aantal doden per miljoen inwoners. Er zijn ergere ziektes zoals malaria, nierproblemen, blindheid die hen meer zorgen baren. Maar de onrechtstreekse gevolgen zijn wel desastreus voor een land dat volop in opbouw is. Buiten de psychische schade door de schrik voor een uitbraak was er de sluiting van de scholen, de angst om samen te komen, de inperking van de bewegingsvrijheid. En het toerisme viel stil, één van de sektoren die ze nodig hebben om vreemde valuta binnen te krijgen. Door de reisbeperkingen bleven de Chinezen weg en samen met hen de investeerders, de bouwpromotors, de wegenbouwers, de goedkope textiel, de plastic huishoudspullen…. Werkloosheid, verveling, armoede.

De ‘schistocerca gregaria’, een beestje van een paar centimeter groot, beter bekend als de woestijnsprinkhaan had zich in de hete zandvlakten van Saoudi-Arabië in alle stilte kunnen ontwikkelen. Door ideale klimatologische omstandigheden, regen in de woestijn, kwamen de eitjes uit en de normaal solitaire sprinkhaan begon zwermen te maken die op zoek gingen naar voedsel. Zwermen van miljarden beestjes vlogen naar het noorden en het zuiden en streken neer op de al ontoereikende voedselvoorraden in de Hoorn van Afrika. Met de moed der wanhoop trokken hele dorpen, hele universiteitspopulatie, hele legereenheden tegen de avond naar de velden om met veel lawaai de sprinkhanen het slapen te beletten en ze zo te vermoeien. Zoals de Chinezen onder Mao de spreeuwen moesten uit de lucht laten vallen. Sprinkhanen willen slapen in de nacht dus dan moest er op gejaagd worden zodat ze niet konden recupereren. Totaal ondoelmatig maar bij gebrek aan pesticiden de enige uitweg om iéts te doen.

De veelvuldige regen had een positief neveneffect. Het meer van de omstreden Grand Ethiopian Renaissance Dam in het westen van het land op de Blauwe Nijl kon zonder schade aan Soedan en Egypte zijn geplande niveau halen. Oorlogstaal was er te horen van de twee landen die ook aanspraak maken op het Nijlwater. Ethiopië werd gewaarschuwd dat ze genoeg water moesten doorlaten en hun stuwmeer op een langere periode moesten vullen. Maar dan kwam de rendabiliteit van de dam in gevaar en Ethiopië heeft dringend nood aan elektriciteit. Nu heeft slecht 20% van het land meer niet dan wel elektriciteit. Als de dam op volle capaciteit draait wordt dat 65%. Een project volledig gefinancierd door het land zelf om druk van buitenaf te vermijden. Oude verdragen werden bovengehaald, zelfs Trump kwam zich even moeien maar de Ethiopiërs zegden: Het water is van ons, de Blauwe Nijl is van ons en de door Britten opgelegde verdragen gelden enkel voor de Witte Nijl. De Blauwe Nijl levert wel 85% van het water van de Nijl die in de hoofdstad van Soedan, Khartoum, gevormd wordt door de samenvloeiing van beiden. Spanning voorlopig vermeden maar het nieuwe jaar komt er snel aan. Wat met de tweede fase als er dit jaar niet genoeg regen valt?

En toen werd het 3 november 2020……

Categorieën: Uncategorized | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Schoenen kopen!

Stel je voor….

 …ik loop over de markt in Axum. Hier kopen de mensen hun dagelijkse  basisgoederen. Op zaterdag is er een grote mandenmarkt waarop de mensen uit de omliggende dorpen hun handwerk komen verkopen. Op zondag is er de grote markt waar alle landbouwers en veehandelaars hun waren aan de man of vrouw brengen. Maar ook iedereen die iets tracht bij te verdienen: Iemand verkoopt zes eieren, een ander één kip. Schoenpoetsers, stouwers met ezelkarren, restaurantjes met zes zitplaatsen, parapluherstellers en kleermakers zitten langs de kant met hun machine. Kinderen verkopen nootjes, zakdoekjes, kauwgom… Somali’s verkopen brandhout, hoog gestouwd op hun kamelen, Afar verkopen zout. Er wordt gras verkocht om de vloer van je huis te bedekken als je bezoek verwacht… Alles verloopt onder een brandende zon in een geordende chaos!

  …en ik wandel over de markt en mijn oog valt op een meisje dat blootvoets loopt en met smekende ogen mijn aandacht trekt. En dan begint het moeilijkste moment… Ik wil voor dat kind een paar schoenen kopen maar dat gaat zomaar niet. Tientallen andere kinderen houden mij in het oog en hopen ook op een onverwacht kadootje. Dus vraag ik aan één van ‘onze’ meisjes: ‘Zie je dat kind daar met die oranje trui…? Neem haar even mee naar één van de kraampjes en koop haar een paar nieuwe schoentjes. Laat ze zelf kiezen hé!!’ En terwijl ik verder over de markt dwaal kopen Fana en Milen een paar purper schoentjes voor een meisje zonder naam… Tien minuten later staan ze er terug en zie ik het meisje tevreden naar huis hollen. Opdracht volbracht!

 …maar dat is buiten Samuel gerekend! ‘Hey mister, I am poor too, can you buy me shoe’s too?’ …want je deed het voor Cetsanet ook!  Haha, het meisje noemt dus Cetsanet… en in een opwelling maak ik een afspraak met hem: ’Kijk Samuel, ik heb nu geen tijd om met je mee te gaan om schoenen te kopen maar gisteren heb ik 35 Birr (géén 2 Euro) betaald om voor een andere jongen schoenen te kopen. Ik geef je 40 Birr, ga zelf schoenen kopen en kom ze me laten zien. Ik loop hier rond op de markt!’  En zoef, weg is hij!

 ‘…mister, mister… Kijk naar mijn schoenen! En, mister, ik heb afgeboden, ik heb ze voor 30 Birr kunnen kopen, hier is uw overschot terug…?? En weer is hij weg terwijl ik daar met mijn 10 Birr in het midden van de markt in de lach schiet! Rare jongens die Ethiopiers!

Categorieën: Uncategorized | Tags: , | 1 reactie

Blog op WordPress.com.